DEDE HUKUK & DANIŞMANLIK BÜROSU | FAALİYET ALANLARIMIZ
İŞ HUKUKU VE İŞÇİ ALACAKLARI DAVALARI SÜREÇLERİ
İzmir İş Avukatı | İşçi Alacakları ve İş Hukuku Dava Süreçleri
İş ve sosyal güvenlik hukuku; işçi ile işveren arasındaki hizmet akdinden doğan hak ve yükümlülükleri, çalışma koşullarını, iş sözleşmesinin feshi usullerini ve sosyal güvenlik süreçlerini düzenleyen hukuk dalıdır. Uygulamada vatandaşlar ve kurumsal işletmeler tarafından sıklıkla İzmir iş avukatı (veya iş hukuku avukatı) şeklinde ifade edilen mesleki faaliyet; 4857 sayılı İş Kanunu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu ve 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu kapsamında İş Mahkemelerinde görülen dava ve zorunlu arabuluculuk süreçlerinin vekil sıfatıyla yürütülmesini ifade etmektedir.
İzmir Bayraklı'da faaliyet gösteren Dede Hukuk ve Danışmanlık Bürosu (Avukat Ertan Dede), iş sözleşmelerinin hazırlanması, fesih bildirimlerinin hukuki denetimi, kıdem ve ihbar tazminatı başta olmak üzere işçilik alacaklarının tahsili ile işe iade süreçlerinde hukuki danışmanlık ve dava vekilliği hizmeti sunmaktadır. İzmir iş avukatı nezdinde takip edilen uyuşmazlıklarda; hak düşürücü sürelere, zamanaşımı hükümlerine ve dava şartı arabuluculuk prosedürlerine riayet edilmesi hak kayıplarının önlenmesi bakımından belirleyicidir.
| İzmir İş Hukuku ve İşçi Alacakları - Hukuki Süreç Künyesi | |
|---|---|
| Görevli ve Yetkili Mahkeme | İzmir İş Mahkemeleri (Bayraklı Adliyesi) — İşin yapıldığı yer veya davalı yerleşim yeri mahkemesi (7036 S.K. m. 6) |
| Zorunlu Arabuluculuk (7036 S.K. m. 3) | İşçi alacakları, tazminatlar ve işe iade davalarında dava şartıdır (Hizmet tespiti davaları hariç) |
| İşe İade Başvuru Süresi (İş K. m. 20) | Fesih tebliğinden itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvuru + Anlaşmama halinde 2 hafta içinde dava |
| İşçilik Alacakları Zamanaşımı | Kıdem, ihbar, fazla mesai, yıllık izin ve ücret alacaklarında 5 yıl (İş Kanunu m. 32 ve Ek m. 3) |
| Hizmet Tespiti Hak Düşürücü Süre | Hizmetin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl (5510 S.K. m. 86/9) |
İş Hukuku Kapsamında Başlıca İşçi Alacakları ve Tazminat Türleri
İş sözleşmesinin işçi veya işveren tarafından haklı ya da geçerli nedenle feshedilip feshedilmediği, talep edilebilecek tazminat ve alacak kalemlerini doğrudan belirlemektedir. Mevzuat ve Yargıtay içtihatları çerçevesinde İş Mahkemelerinde en sık konu edilen işçilik alacakları şunlardır:
- Kıdem Tazminatı (1475 sayılı Kanun m. 14): En az bir yıllık kıdemi bulunan işçinin; işveren tarafından haklı bir neden olmaksızın işten çıkarılması, işçinin haklı nedenle derhal fesih hakkını kullanması (İş Kanunu m. 24), askerlik hizmeti, emeklilik, yaşlılık aylığı/prim gün şartının tamamlanması veya kadının evlenmesi gibi kanuni sebeplerle işten ayrılması hâlinde çalıştığı her tam yıl için otuz günlük giydirilmiş brüt ücreti tutarında ödenen tazminattır.
- İhbar Tazminatı (İş Kanunu m. 17): Belirsiz süreli iş sözleşmelerinin feshinden önce, işçinin çalışma süresine göre kanunda öngörülen bildirim sürelerine (2 haftadan 8 haftaya kadar) uyulmaması hâlinde, bildirim süresine ilişkin ücret tutarında ödenmesi gereken tazminattır.
- Fazla Çalışma (Fazla Mesai) Ücreti (İş Kanunu m. 41): Kanunda yazılı koşullar çerçevesinde, haftalık kırk beş saati aşan çalışmalar fazla çalışma sayılır ve her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret, normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde elli yükseltilmesi suretiyle ödenir.
- Yıllık Ücretli İzin Alacağı (İş Kanunu m. 59): İş sözleşmesinin herhangi bir nedenle sona ermesi hâlinde, işçinin hak kazanıp da kullanmadığı yıllık izin sürelerine ait ücreti, sözleşmenin sona erdiği tarihteki son ücreti üzerinden kendisine veya hak sahiplerine ödenir.
- Ulusal Bayram ve Genel Tatil (UBGT) ile Hafta Tatili Ücretleri: İşçinin ulusal bayram, genel tatil günleri ve hafta tatillerinde dinlendirilmeyerek çalıştırılması durumunda zamlı olarak ödenmesi gereken ücret alacaklarıdır.
- Kötüniyet Tazminatı ve Sendikal Tazminat: İş güvencesi kapsamında olmayan işçilerin fesih hakkının kötüye kullanılarak işten çıkarılması veya sendikal faaliyetler nedeniyle yapılan fesihlerde gündeme gelen tazminat türleridir.
İşe İade Davaları, Hizmet Tespiti ve Zorunlu Arabuluculuk
7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 3. maddesi uyarınca; kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talebiyle açılan davalarda, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır.
1. İşe İade Davası ve Hak Düşürücü Süreler (İş Kanunu m. 20)
Otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan ve belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışan işçi, fesih bildiriminde sebep gösterilmediği veya gösterilen sebebin geçerli bir sebep olmadığı iddiasıyla; fesih bildiriminin tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde işe iade talebiyle arabulucuya başvurmak zorundadır. Arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamaması hâlinde, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde İş Mahkemesinde dava açılabilir. Bu süreçte İzmir iş avukatı aracılığıyla kesin sürelerin takip edilmesi hak kaybı yaşanmaması açısından kritik önem taşır.
2. İş Kazası Tazminat Davaları ve Hizmet Tespiti
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında meydana gelen iş kazası veya meslek hastalıkları sonucunda; kusur oranları ve maluliyet (sürekli iş göremezlik) derecelerine göre maddi tazminat, manevi tazminat ve destekten yoksun kalma tazminatı davaları açılabilmektedir. Ayrıca sigortasız çalıştırılan veya sigorta primleri gerçek ücret üzerinden yatırılmayan işçiler tarafından, işten ayrıldığı yılın sonundan başlayarak beş yıllık hak düşürücü süre içinde hizmet tespit davası açılması mümkündür (Hizmet tespiti davaları zorunlu arabuluculuk kapsamında değildir).
İş Hukuku ve İşçi Alacakları Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
1. Kendi isteğiyle işten ayrılan (istifa eden) işçi kıdem tazminatı alabilir mi?
Kural olarak nedensiz istifa eden işçi kıdem tazminatına hak kazanamaz. Ancak 4857 sayılı İş Kanunu m. 24 uyarınca işçinin haklı bir nedenle (ücretlerin veya fazla mesailerin ödenmemesi, SGK primlerinin gerçek ücret üzerinden yatırılmaması, mobbing, sağlık sebepleri vb.) iş sözleşmesini feshetmesi ya da askerlik, emeklilik, yaş dışındaki emeklilik prim gün/sigortalılık süresi şartının tamamlanması ve kadının evlendiği tarihten itibaren 1 yıl içinde ayrılması hâllerinde kıdem tazminatı talep edilebilir.
2. İşe iade davası açmak için arabuluculuk ve dava açma süresi kaç gündür?
4857 sayılı İş Kanunu m. 20 uyarınca iş sözleşmesi feshedilen işçi, fesih bildiriminin tebliği tarihinden itibaren 1 ay içinde işe iade talebiyle zorunlu arabulucuya başvurmak zorundadır. Arabuluculuk görüşmeleri sonunda anlaşmaya varılamaması hâlinde, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren 2 hafta içinde İş Mahkemesinde işe iade davası açılabilir.
3. Kıdem tazminatı ve fazla mesai alacaklarında zamanaşımı süresi ne kadardır?
4857 sayılı İş Kanunu m. 32 ve Ek m. 3 uyarınca; kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, kötüniyet tazminatı, yıllık izin ücreti ile fazla çalışma (fazla mesai), hafta tatili ve genel tatil ücretlerine ilişkin işçilik alacaklarında zamanaşımı süresi 5 yıldır.
Dede Hukuk Bürosu İş Hukuku Bilgilendirme ve İletişim
İş yargılamasında tanık beyanları, puantaj kayıtları, banka dekontları, işyeri özlük dosyası incelemeleri ve bilirkişi hesap raporlarına karşı sunulacak teknik beyanlar davanın esası açısından belirleyicidir. 4857 sayılı İş Kanunu ve 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun güncel metinlerine Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden erişilebilir. İzmir Bayraklı'da bulunan Dede Hukuk ve Danışmanlık Bürosu (Avukat Ertan Dede) çalışma alanları hakkında genel bilgi almak için İzmir Avukat Ertan Dede ana sayfamızı inceleyebilir, İzmir iş avukatı randevu ve irtibat bilgileri için İletişim sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
